[?]
 
 
 
 

Wydarzenia

30.03.2016 - Kolejne zabytki z Lubiąża trafiły do Głogowa

 
Ośrodek Studyjno - Magazynowy Zabytków Archeologicznych oddział Muzeum Archeologiczno - Historycznego przystąpił do realizacji trzeciego etapu zadania, polegającego na przejęciu zabytków archeologicznych z dawnego magazynu Wojewódzkiego Ośrodka Archeologiczno - Konserwatorskiego (WOAK Wrocław) w Lubiążu.
 
Realizacja tego przedsięwzięcia jest możliwa dzięki środkom finansowym przekazywanym przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego za pośrednictwem Narodowego Instytutu Dziedzictwa, współpracy z Dolnośląskim Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków we Wrocławiu, a także dzięki staraniom dyrekcji Muzeum Archeologiczno - Historycznego w Głogowie.
 
Praca Ośrodka polega na przyjęciu zabytków, ich oczyszczeniu, zinwentaryzowaniu, konserwacji i dalszym zabezpieczeniu. Łącznie, w trakcie trzech etapów projektu, przejęto 420 metrów bieżących materiału zabytkowego, należy jednak podkreślić, iż jest to jedynie niewielka część zabytkowych artefaktów znajdujących się w Lubiążu. Ze względu na niekorzystne warunki panujące w lubiąskich magazynach, zagrażające niekiedy cennym zabytkom, istnieje realna potrzeba kontynuacji tego przedsięwzięcia. Rozpoczęte właśnie zadanie, oprócz zinwentaryzowania materiału zabytkowego, obejmuje digitalizację pięćdziesięciu teczek archiwalnej dokumentacji z badań archeologicznych.
 
W tym roku Ośrodek Studyjno- Magazynowy Zabytków Archeologicznych przystąpi do opracowania zabytków pozyskanych w trakcie badań ratowniczych w latach 1956, 1961, 1963 oraz 1964 na cmentarzysku kultury łużyckiej w Trzcinicy Wołowskiej. Zespół stanowią głównie materiały ceramiczne w różnym stanie zachowania, wśród których na szczególną uwagę zasługują malowane naczynia datowane na wczesną epokę żelaza.

09.10.2015 - Drugi etap przejmowania zabytków z Lubiąża

Od 15.06.2015 do 15.12.2015 Ośrodek Studyjno –Magazynowy Zabytków Archeologicznych w Głogowie realizuje II etap projektu pn. „Przejęcie ruchomych zabytków archeologicznych oraz dokumentacji z badań z lat 1982-1990 przechowywanych w Lubiążu w byłym magazynie Wojewódzkiego Ośrodka Konserwatorsko-Archeologicznego (WOAK) we Wrocławiu”.  Podobnie jak w przypadku zeszłorocznego I etapu (16.09.2014-15.12.2014) zespół specjalistów stoi przed szeregiem niekiedy żmudnych prac, związanych zarówno z oczyszczeniem pozyskanych zabytków, jak i ich dalszym ewidencjonowaniem (odpowiednim znakowaniem, tworzeniem inwentarzy), zgodnym z przyjętymi standardami. Kolejnym krokiem jest właściwe zapakowanie opracowywanych materiałów, chroniące przed uszkodzeniami. Natomiast w przypadku zabytków wykonanych z surowców organicznych czy metali niezbędne są specjalistyczne zabiegi konserwatorskie, które zostaną przeprowadzone przez wykwalifikowanych pracowników Pracowni Konserwatorskiej naszego ośrodka. 

W porównaniu z ubiegłym rokiem, w sumie opracowanych zostanie trzy razy więcej materiałów zabytkowych. Zgodnie z zadaniami  projektu także 90 teczek archiwalnej dokumentacji z badań archeologicznych zawierających m.in. dzienniki badań i dokumentację rysunkową, będzie poddanych właściwej digitalizacji. Na realizację celów tegorocznego projektu Narodowy Instytut Dziedzictwa przeznaczył łącznie kwotę 300 000 zł.

W tym roku prace zostały podzielone na dwie części.  Pozytywna ocena komisji, w skład której wchodzili przedstawiciele Narodowego Instytutu Dziedzictwa zakończyła w dniu 28.09. 2015 r. pierwszy etap prac.  

Zabytki, które znalazły się w głogowskim Ośrodku były narażone przez długi okres czasu na systematyczne niszczenie, spowodowane głównie fatalnymi warunkami panującymi w byłych pomieszczeniach magazynowych w Lubiążu. Dzięki właściwemu opracowywaniu i zabezpieczeniu pojawi się możliwość naukowego i edukacyjnego wykorzystania tego wartościowego zbioru materiałów, co podkreśliła Pani Barbara Nowak-Obelinda, Dolnośląski Wojewódzki Konserwator Zabytków: „To bardzo cenny zbiór, który powinien być w placówce muzealnej. Opracowany i udostępniany.”

Wśród przejętych zabytków przeważa ceramika często funeralna tj. taka, która wchodziła w skład zespołów grobowych. Wyróżniają się zwłaszcza znaleziska z rozległych cmentarzysk kultury łużyckiej, odkrytych w miejscowościach Łazy i Czernikowice reprezentowane przez starannie wykonane, ornamentowane naczynia w tym halsztackie naczynia malowane. Z tego względu zbiór ten jest nie tylko ciekawy pod kątem naukowym, ale również atrakcyjny z perspektywy wystawienniczej.

19.09.2014 - Ośrodek zadba o zabytki z Lubiąża

Głogowskie Muzeum Archeologiczno – Historyczne pozyskało kolejne ministerialne środki. Tym razem, za pośrednictwem  Narodowego Instytutu Dziedzictwa, trafią one do Ośrodka Studyjno-Magazynowego Zabytków Archeologicznych. Pieniądze przeznaczone zostaną na opracowanie, konserwację i zabezpieczenie zabytków zmagazynowanych przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Lubiążu.

Do głogowskiego Ośrodka Studyjno - Magazynowego Zabytków Archeologicznych, do końca roku, trafi 100 tys. złotych. Leszek Lenarczyk, dyrektor muzeum, którego ośrodek jest częścią, liczy jednak na to, że współpraca z Narodowym Instytutem Dziedzictwa będzie w tej materii kontynuowana w kolejnych latach.

- To może być początek współpracy z instytutem, związanej z przejmowaniem wszystkich zbiorów z Lubiąża. Liczę nawet na dwanaście lat takiej współpracy, co będzie wiązało się z tym, że pieniądze na funkcjonowanie ośrodka będą przekazywane przez ministerstwo kultury za pośrednictwem Instytutu Dziedzictwa Narodowego. Dla nas jest to duże wsparcie i kolejne potwierdzenie sensu istnienia ośrodka studyjno – magazynowego w Głogowie. Ważne dla nas jest także to, że mimo zmieniających się ministrów kultury, ministerialne pieniądze do głogowskiego muzeum ciągle płyną – twierdzi dyrektor Lenarczyk.

Archeologiczne zbiory magazynowane w  Lubiążu są całkiem spore. Zajmują blisko 1000 metrów kwadratowych. Warunki ich przechowywania nie są jednak najlepsze. Gdy trafią do Ośrodka Studyjno – Magazynowego Zabytków Archeologicznych, nie tylko będą zmagazynowane w odpowiedni sposób, ale także naukowo opracowane i poddane konserwacji.

Na zbiory przechowywane w Lubiążu, a które wkrótce trafią do Głogowa, składa się głównie ceramika. Zarówno ta związana z kulturą łużycką, jak i renesansowe kafle pochodzące z badań prowadzonych w miastach.

19.09.2014 - Wyzwania przed głogowskimi konserwatorami

W głogowskim Ośrodku Studyjno-Magazynowym Zabytków Archeologicznych konserwowane będą zabytki z okresu II Wojny Światowej. Muzeum Archeologiczno-Historyczne wygrało bowiem przetarg ogłoszony przez Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku.

W ręce specjalistów z głogowskiego ośrodka trafi wkrótce trzynaście zabytków ze zbiorów gdańskiego muzeum. Będą to między innymi emaliowane tablice informacyjne, skrzynki amunicyjne oraz gaśnice.

Zadanie będzie ciekawym wyzwaniem dla konserwatorów, ze względu na konieczność zachowania istniejących na powierzonych im zabytkach  powłok malarskich i historycznych śladów ich użytkowania.

Nie ma jednak wątpliwości, że pracownicy ośrodka poradzą sobie z zadaniem. O ich fachowości może świadczyć między innymi fakt, że Katarzyna Bernaciak, jeden z konserwatorów zatrudnionych w głogowskiej placówce, otrzymała stypendium ufundowane przez amerykańską firmę Tru Vue, która zajmuje się produkcją specjalistycznego szkła.

Grant przyznany został przez brytyjski instytut konserwacji ICON. Dzięki niemu pracownica Ośrodka Studyjno-Magazynowego Zabytów Archeologicznych weźmie udział w kursie dotyczącym konserwacji szkła, który poprowadzi Steven Koob, główny konserwator w nowojorskim Corning Museum of Glass.

19.05.2014 - "Celtowie i Rzymianie" podczas tegorocznej edycji Nocy Muzeów w Muzeum Archeologiczno-Historycznym w Głogowie

             

             17 maja br. odbyła się kolejna edycja europejskiej „Nocy Muzeów”, w której tradycyjnie wzięło udział również nasze Muzeum Archeologiczno-Historyczne. Głogowska placówka obchodziła swoje święto pod hasłem „Celtowie i Rzymianie”, w związku z czym Ośrodek Studyjno-Magazynowy Zabytków Archeologicznych zorganizował na terenie muzeum ekspozycję wybranych zabytków wpisujących się w tematykę imprezy. 

             

            W 2000 roku podczas ratowniczych badań wykopaliskowych we Wrocławiu przy ul. Buraczanej  (gm. Wrocław, woj. dolnośląskie) odkryto fragment terra nigry. Jest on pozostałością po naczyniu będącym importem z Cesarstwa Rzymskiego, popularnym wyrobem na jego terytorium w pierwszych wiekach naszej ery (I-III w. n.e.).  Była to ceramika bardzo delikatna, dlatego współcześnie podczas badań archeologicznych jest odnajdywana najczęściej w małych fragmentach, jak tutaj prezentowany (dł. 3,8cm; szer. 2,3 cm; grubość 0,5 cm). Charakterystyczną cechą tego typu naczyń jest pokrycie ich powierzchni zewnętrznej oraz wewnętrznej czarną polewą, czemu właśnie zawdzięcza swoją nazwę (z łac. dosł. "ziemia czarna”).  Ceramika terra nigra była wykonywana techniką odcisku w formie-matrycy, dzięki której na powierzchni wyrobu najczęściej uzyskiwano zdobienie w postaci narracji, podobnie jak na eksponowanym zabytku, gdzie zachowały się odciśnięte palmety. Znacznie rzadziej są spotykane formy o gładkich powierzchniach, bez zdobień.

 

              Drugim interesującym zabytkiem jest  gemma pozyskana w 2008 roku podczas badań archeologicznych na stanowisku Gorzów Wielkopolski-Karnin 203 (gm. Gorzów Wielkopolski, woj. lubuskie). Charakteryzuje ją relief wklęsły (intaglio), owalny kształt, płaski awers i lekko skośnie ścięte krawędzie boczne. Gemmy były wykonywane z kamieni szlachetnych lub półszlachetnych; prezentowana tutaj została zrobiona z granatowego kamienia (lapis lazuli) i mogła stanowić element biżuterii lub pieczęci. Relief widoczny na zabytku przedstawia „wagę” na szalach której są umieszczone dwa kamienie. Na pierwszym z nich siedzi osoba trzymająca nieokreślone przedmioty, natomiast nad drugim widoczny jest duży ptak (prawdopodobnie orzeł, będący powszechnym symbolem cesarstwa rzymskiego). Zabytek jest niezwykle delikatny i misternie wykonany, posiada 1,70 cm długości i 0,38 cm grubości.

 

            Najbardziej okazałym zabytkiem w prezentowanym zbiorze jest srebrny denar Aleksandra Sewera, na który natrafili głogowscy archeolodzy podczas badań wykopaliskowych wyprzedzających budowę drogi ekspresowej S3 na stanowisku Gorzów Wielkopolski-Karnin 187 (gm. Gorzów Wielkopolski, woj. lubuskie). Moneta została wybita około roku 225 n.e. w sercu Imperium Romanum – Rzymie. Na awersie przedstawiony został cesarz rzymski Aleksander Sewer panujący w latach 222–235 n.e. Głowa władcy zwieńczona wieńcem laurowym zwrócona jest w prawo. Kompozycję zamyka legenda w otoku:  (IMP) Imperatoris (C) Caesar (M AVR SEV ALEXAND) Imię Aleksandra Sewera (AVG) Augustus. Rewers denara zdobi krocząca Wiktoria. Ta rzymska bogini zwycięstwa oraz militarnej potęgi Imperium Romanum przedstawiana została jako uskrzydlona młoda kobieta dzierżąca wieniec laurowy w podniesionej prawej ręce. Po lewej stronie odnaleźć można palmę zwycięstwa. Rewers również posiada napis: (VICTORIA AVG) Victoria Augustus. Dwie strony monety zamyka otok perełkowy. Moneta zachowała się do naszych czasów w bardzo dobrym stanie. Monetę wybito lekko niecentrycznie, a stosunek awersu do rewersu wynosi 6. Średnica zabytku zamyka się w przedziale 18–19 mm, a grubość nie przekracza 2 mm.

        Emitent denara Aleksander Sewer (MarcusAurelius Severus Alexander) w czasie swoich rządów odznaczał się łagodnością, wyrozumiałością i sprawiedliwością. Na tron cesarski wstąpił dzięki pokrewieństwu z cesarzem Heliogabalem w wieku niespełna 14 lat. Młody wiek cesarza sprawił, iż rzeczywistą władzę sprawowali krewni Aleksandra (zwłaszcza matka Julia Mammeia i babka Julia Maesa) oraz grupa senatorów. Młody cesarz odznaczał się nie tylko zamiłowaniem do nauki, ale również zmysłem militarnym. Ostatni z przedstawicieli rodu Sewerów stawił czoła najazdowi perskich Sasanidów i walczył przeciwko plemionom germańskim. 21 marca 235 r. n.e. w trakcie kampanii przeciw buntującym się Alamanom cesarz Aleksander Sewer został zamordowany w wyniku spisku wojskowego własnych żołnierzy.

 

              W pierwszych wiekach naszej ery nastąpiło znaczne ożywienie kontaktów między Cesarstwem Rzymskim a terenami poza limesem, powszechnie zwanymi Barbaricum. Oddziaływania ówczesnej potęgi Rzymu miały na tyle duże znaczenie, że na terenach  dzisiejszej Polski czas ten nazywamy „okresem wpływów rzymskich” (I-IV w. n.e.).   Wszystkie eksponowane na wystawie przedmioty były niezwykle rzadko spotykane na terenach między Odrą a Wisłą w pierwszych wiekach naszej ery i uważano je za towar ekskluzywny, podnoszący status społeczny posiadacza. Świadczą o przejmowaniu przez elity wzorców rzymskich w sferach życia codziennego.

            Zabytki te zostały pozyskane w ostatnich latach podczas wykopalisk archeologicznych  i od niedawna decyzjami administracyjnymi właściwych Wojewódzkich Konserwatorów Zabytków są przechowywane w Ośrodku Studyjno-Magazynowym Zabytków Archeologicznych w Głogowie jako depozyt Skarbu Państwa.

               

24.04.2014 - Tajemniczy dar "Miłośnika  Ziemi Głogowskiej" dla Muzeum Archeologiczno-Historycznego

Chociaż polskie prawo nie zezwala na samowolne pozyskiwanie oraz przechowywanie zabytków archeologicznych w prywatnych zbiorach, to jednak często w wyniku różnych   zdarzeń   trafiają one w ręce postronnych osób. Czasami są to przypadkowe odkrycia, rzeczy znalezione podczas prac ziemnych, np. w ogrodzie. Jednakże w wielu przypadkach jest to  celowe  rabowanie stanowisk archeologicznych. Pomimo coraz większej świadomości społeczeństwa nadal nielegalnie działają osoby, które za pomocą wykrywacza metali i łopaty wykopują zabytki archeologiczne, w przeważającej części metale, w celu uzyskania ładnych "fantów". Niestety taki zabytek wydobyty w pośpiechu przy użyciu szpadla, bez zachowania zasad metodyki wykopalisk archeologicznych, jest dla nauki niemy. To kontekst, zatracony bezpowrotnie przy pośpiesznym wydobyciu przedmiotu z ziemi, mówi nam najwięcej o każdym artefakcie. Dzięki kontekstowi uzyskujemy szereg informacji, m.in. kto, kiedy i w jakich okolicznościach zdeponował dany przedmiot.

Niemniej niezależnie od sposobu pozyskania zabytków archeologicznych każdy ich posiadacz powinien niezwłocznie zwrócić je do skarbu państwa. Ostatnie zdarzenie jakie miało miejsce w naszym mieście  raduje i pokazuje, że odpowiedzialnych obywateli jest wśród nas coraz więcej.

W ostatnich miesiącach Muzeum Archeologiczno-Historyczne w Głogowie stało się posiadaczem daru od tajemniczego "Miłośnika Ziemi Głogowskiej".  W nocy z 26 na 27 lutego pod bramą muzeum jego pracownik znalazł porzucony, pokaźnej wielkości pakunek, którego zawartość zaskoczyła wszystkich. W paczce znajdowało się 10 niemal kompletnych, bardzo dobrze zachowanych naczyń ceramicznych datowanych na epokę brązu - okres halsztacki (kultura łużycka) oraz kartka z treścią: "Uznałem, że miejsce tych naczyń jest w muzeum a nie w mojej piwnicy. Miłośnik Ziemi Głogowskiej". W tym miejscu pracownicy muzeum chcieliby serdecznie podziękować darczyńcy za tak szczytny gest, jakim jest dobrowolne przekazanie zabytków. Jednocześnie chcielibyśmy zwrócić się do ofiarodawcy o przekazanie muzeum informacji na temat pochodzenia tych zabytków. Szczególnie ważna dla celów naukowych jest wiadomość o miejscu wydobycia i ewentualnych, towarzyszących ceramice przedmiotach. Rozumiemy, że Miłośnik Ziemi Głogowskiej chce prawdopodobnie zostać anonimowy, dlatego zachęcamy do przesłania nam tej informacji drogą mailową (osmza@osmza.glogow.pl) lub listownie (Ośrodek Studyjno-Magazynowy Zabytków Archeologicznych, ul. Portowa 1, 67-200 Głogów).

O całym zdarzeniu niezwłocznie został poinformowany Wojewódzki Konserwator Zabytków.  Obecnie, za jego zgodą, po przeprowadzeniu niezbędnych prac konserwacyjnych i inwentaryzacyjnych, zabytki znajdują się w Ośrodku Studyjno-Magazynowym Zabytków Archeologicznych (oddział głogowskiego muzeum przy ul. Portowej 1) i najpewniej doczekają się w przyszłości ekspozycji w muzeum, stanowiąc jego cenny depozyt.

6.03.2014 - Zabytki z Ośrodka Studyjno-Magazynowego Zabytków Archeologicznych będą prezentowane na wystawie w Oleśnickim Domu Spotkań z Historią

Ruchome zabytki archeologiczne pochodzące z sześciu dolnośląskich stanowisk, w tym ze Starego Miasta w Głogowie, zostały wypożyczone Powiatowej i Miejskiej Bibliotece Publicznej w Oleśnicy im. M. Reja. Od 29 kwietnia 2014 r. będzie można je podziwiać na ekspozycji w nowopowstającym Oleśnickim Domu Spotkań z Historią przy ul. Bocianiej 11. Wśród udostępnionych artefaktów znajduje się m. in. wyposażenie przedwojennej apteki, naczynia, ozdoby, elementy stroju, fajki oraz kula armatnia pozyskana w trakcie prac archeologicznych przy ul. Małopolnej w Oleśnicy. Serdecznie zapraszamy do zwiedzania!

19.11.2013 - Konferencja muzeów archeologicznych

Muzeum Archeologiczne w Krakowie (MAK) w dniu 19 listopada 2013 r. gościło przedstawicieli większości polskich muzeów archeologicznych. W spotkaniu udział wzięli również pracownicy głogowskiego Ośrodka Studyjno-Magazynowego Zabytków Archeologicznych. Celem konferencji była wymiana doświadczeń, definicja muzeum jako szczególnej instytucji kultury, a także wskazanie współczesnych zagrożeń oraz problemów, z którymi borykają się jednostki gromadzące ruchome zabytki archeologiczne.

19-21.09.2013 - I Kongres Archeologii Polskiej

Stowarzyszenie Naukowe Archeologów Polskich (SNAP) w dniach 19-21.09.2013r., zorganizowało w Warszawie Pierwszy Kongres Archeologii Polskiej. Główną ideą kongresu była wymiana spostrzeżeń, uwag i opinii oraz wyników badań naukowych polskiej archeologii. W kongresie uczestniczyli m.in. dyrektorzy instytutów archeologii wiodących uniwersytetów, dyrektorzy największych muzeów archeologicznych, dyrektor Instytutu Archeologii i Etnologii PAN oraz dyrektor Narodowego Instytutu Dziedzictwa (NID). Muzeum głogowskie zostało zaproszone do wzięcia udziału w zjeździe i zaprezentowania na forum uwag dotyczących funkcjonowania i oceny stanu ochrony ruchomych zabytków archeologicznych. Referat dyrektora Leszka Lenarczyka: „Muzea czy magazyny archeologiczne – instytucje muzealne wobec napływu źródeł i problem akcesji materiałów archeologicznych z badań ratowniczych”, wygłosiła Katarzyna Reszka z Ośrodka Studyjno-Magazynowego Zabytków Archeologicznych w Głogowie. Zawarte zostały w nim główne zagrożenia ochrony dziedzictwa archeologicznego w Polsce.

02.08.2013 - Trzykrotnie umarli kirkutu - śmiercią, rozbitym nagrobkiem, zapomnieniem...

W dniach 4, 11 oraz 30 lipca w Ośrodku Studyjno-Magazynowym Zabytków Archeologicznych miały miejsce warsztaty z młodzieżą z Zespołu Szkół Zawodowych im. Komisji Edukacji Narodowej – popularny „Mechanik” (od września Zespół Szkół Politechnicznych). Działania odbyły się pod nazwą projektu „Trzykrotnie umarli kirkutu – śmiercią, rozbitym nagrobkiem, zapomnieniem…” Wspólnie z uczestnikami warsztatów wykonaliśmy dokumentację oraz oczyściliśmy macewy (żydowskie nagrobki), będące jedną z niewielu pozostałości po głogowskich Żydach. Podczas warsztatów przybyli uczniowie uzyskali podstawową wiedzę na temat macew, ich rodzajów, sposobu wykonania oraz zdobienia. Uczestnicy warsztatów byli szczególnie zainteresowani tą tematyką, gdyż wezmą udział w wyjeździe do Izraela w ramach międzynarodowej wymiany. We wrześniu do Głogowa przyjedzie również młodzież z Izraela, która także weźmie udział w warsztatach w ramach projektu „Trzykrotnie umarli kirkutu – śmiercią, rozbitym nagrobkiem, zapomnieniem…”


Strona: 1  2  3  4  następna